مولوی حبیب الرحمن قهستانی

ریشه بسیاری از خشونت‌های امروز در بیماری‌های اخلاقی انسان است

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی احناف خواف، مولوی حبیب‌الرحمان قهستانی در مراسم نماز جمعه ۲۵ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ اهل‌سنت شهر خواف، با تلاوت آیه «وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ ابْنَيْ آدَمَ بِالْحَقِّ إِذْ قَرَّبَا قُرْبَانًا فَتُقُبِّلَ مِنْ أَحَدِهِمَا وَلَمْ يُتَقَبَّلْ مِنَ الْآخَرِ قَالَ لَأَقْتُلَنَّكَ قَالَ إِنَّمَا يَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِينَ»، به بیان نکاتی درباره داستان هابیل و قابیل و پیام‌های تربیتی آن برای زندگی انسان پرداخت.

مدرس حوزه علمیه احناف خواف در آغاز سخنان خود اظهار داشت: آیه‌ای که تلاوت شد به یکی از داستان‌های مهم قرآن کریم اشاره دارد؛ داستانی که خداوند متعال به پیامبر اسلام(ص) دستور می‌دهد آن را برای مردم بازگو کند تا از آن پند بگیرند. این داستان درباره دو فرزند حضرت آدم(ع) است که هر یک قربانی‌ای برای خداوند تقدیم کردند؛ قربانی یکی از آنان پذیرفته شد و قربانی دیگری پذیرفته نشد. فردی که قربانی‌اش پذیرفته نشد، از روی حسادت به برادر خود گفت که او را خواهد کشت، اما هابیل در پاسخ گفت: «خداوند تنها از پرهیزگاران می‌پذیرد.»

وی با بیان اینکه این داستان تنها یک روایت تاریخی نیست، افزود: این ماجرا در واقع هشداری برای اصلاح زندگی بشر و روابط میان انسان‌ها، به‌ویژه در محیط خانواده است. در آغاز خلقت، جمعیت انسان‌ها تنها شامل حضرت آدم(ع)، حضرت حوا و فرزندانشان بود، اما همین خانواده نخستین نیز با آزمون‌ها و چالش‌هایی مواجه شد که پیام‌های آن برای همه خانواده‌ها در طول تاریخ قابل تأمل است.

مولوی قهستانی ادامه داد: بسیاری از نابسامانی‌ها و درگیری‌هایی که امروز در جهان مشاهده می‌شود، ریشه در بیماری‌های اخلاقی و روحی انسان دارد. اگر این بیماری‌ها درمان نشوند، انسان را به تباهی و حتی عذاب الهی می‌کشانند. بیماری‌های جسمی ممکن است تنها مشکلات دنیوی ایجاد کنند، اما بیماری‌های روحی و اخلاقی می‌توانند ایمان و عقیده انسان را تحت تأثیر قرار دهند.

وی با اشاره به برخی از این بیماری‌های اخلاقی گفت: در داستان هابیل و قابیل به چند بیماری مهم نفس انسان اشاره شده است؛ از جمله تکبر، حسادت، بخل، طمع، عناد و خشم. شناخت این داستان در حقیقت شناخت ریشه‌های انحرافات اخلاقی در زندگی انسان است.

سخنران نماز جمعه خواف با بیان اینکه انسان دارای حالات مختلفی از نفس است، اظهار داشت: در متون دینی از سه نوع نفس یاد شده است؛ نفس مطمئنه، نفس اماره به سوء و نفس لوامه. نفس مطمئنه جایگاه انسان‌های وارسته و پیامبران الهی است، اما بسیاری از مشکلات انسان‌ها زمانی به وجود می‌آید که نفس اماره و تمایلات نادرست بر رفتار او غلبه کند.

وی در ادامه با اشاره به ریشه‌های تاریخی این بیماری‌ها بیان کرد: برخی از این صفات ناپسند پیش از ماجرای هابیل و قابیل و حتی در جریان آفرینش انسان نیز مطرح شده‌اند. هنگامی که خداوند اعلام کرد که انسان را به عنوان جانشین در زمین قرار می‌دهد، زمینه حسادت و اعتراض در میان موجودات دیگر شکل گرفت. سپس با فرمان الهی برای سجده بر حضرت آدم(ع)، تکبر شیطان آشکار شد و او از فرمان الهی سرپیچی کرد و گفت که از آتش آفریده شده و از انسان برتر است.

مولوی قهستانی افزود: پس از آن نیز شیطان از خداوند درخواست مهلت کرد تا انسان‌ها را گمراه کند و از اینجا لجاجت و عناد او آشکار شد. در ادامه، وسوسه‌های شیطان سبب شد حضرت آدم(ع) و حضرت حوا به درختی که از آن نهی شده بودند نزدیک شوند که این ماجرا نمونه‌ای از طمع و فریب‌خوردگی انسان در برابر وسوسه‌هاست.

وی خاطرنشان کرد: پس از آنکه حضرت آدم(ع) و حوا از بهشت به زمین آمدند، زندگی بشری در زمین آغاز شد و فرزندان آنان، از جمله هابیل و قابیل، به دنیا آمدند. هابیل فردی صالح و پرتلاش بود، اما قابیل روحیه‌ای تندخو و حسود داشت و همین حسادت زمینه‌ساز بروز اختلاف میان آنان شد.

مدرس حوزه علمیه احناف خواف گفت: طبق دستور الهی، هر یک از آنان قربانی‌ای تقدیم کردند. هابیل بهترین دارایی خود، یعنی قوچی فربه و سالم را قربانی کرد، اما قابیل محصولی کم‌ارزش از کشاورزی خود را آورد. خداوند قربانی هابیل را پذیرفت و قربانی قابیل را نپذیرفت و همین مسئله حسادت و خشم قابیل را برانگیخت تا جایی که برادر خود را به قتل رساند.

وی با تأکید بر پیام‌های این داستان برای انسان امروز تصریح کرد: انسان باید به درون خود نگاه کند و ببیند آیا این بیماری‌های اخلاقی در وجود او هست یا نه. بسیاری از مشکلات اجتماعی و خانوادگی در اثر همین صفات ناپسند به وجود می‌آید. در ماجرای قابیل، حسادت و خشم به جایی رسید که به قتل و قطع صله رحم انجامید.

مولوی قهستانی افزود: راه نجات انسان در تقواست؛ زیرا خداوند تنها اعمال پرهیزگاران را می‌پذیرد. تقوا موجب آمرزش گناهان، گشایش در رزق و سعادت در دنیا و آخرت می‌شود.

وی در ادامه به راه‌های درمان برخی از بیماری‌های اخلاقی اشاره کرد و گفت: انسان باید از تکبر دوری کند؛ زیرا تکبر مانع ورود به بهشت می‌شود. همچنین باید از حسادت بپرهیزد، چرا که پیامبر اکرم(ص) فرموده‌اند: حسادت همانند آتش که هیزم را می‌سوزاند، اعمال نیک انسان را نابود می‌کند. درمان بخل نیز در انفاق و صدقه دادن است.

سخنران نماز جمعه خواف ادامه داد: برای مقابله با لجاجت و عناد، انسان باید اشتباهات خود را بپذیرد و در صورت خطا عذرخواهی کند. همچنین برای مهار خشم باید خود را کنترل کرده و از رفتارهای شتاب‌زده پرهیز کند.

وی در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به نزدیک شدن دهه نخست ماه ذی‌الحجه اظهار داشت: در آستانه روزهای پرفضیلت دهه اول ذی‌الحجه قرار داریم؛ روزهایی که اعمالی همچون تکبیرات تشریق و قربانی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. کسانی که توان مالی دارند و صاحب نصاب هستند، باید نسبت به انجام قربانی اهتمام داشته باشند؛ زیرا قربانی از مهم‌ترین عبادات این ایام به شمار می‌رود

اشتراک گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *