به گزارش پایگاه اطلاع رسانی احناف خواف، مولوی گل محمد منصوری، در مراسم نماز جمعه 13 شهریور ماه 1405 اهل سنت شهر خواف، با تلاوت آیه (وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ) و حدیث (الاسلام یعلو و لایعلی علیه) پیرامون موضوع بازگشت عملی مسلمانان به قرآن و سنت، الگوگیری از سیره پیامبر ﷺ و صحابه، و نقش ایمان، وحدت، اخلاق و عدالت در بازگشت عزت امت اسلامی به ایراد سخت پرداخت.
مدرس حوزه علمیه احناف خواف در آغاز سخن بیان داشت: با توجه به اینکه در ماه ربیعالاول قرار داریم، ماهی که در آن ولادت باسعادت نبی اکرم، حضرت محمد مصطفی ﷺ، واقع شده است، شایسته است که از خود بپرسیم ما امت اسلامی از ولادت رسول اکرم ﷺ، از بعثت آن حضرت و از برنامههایی که ایشان برای کامیابی ما و نجات امت اسلامی آوردهاند، چقدر استفاده میکنیم؟ آیا فقط به ذکر نام پیامبر و برگزاری مراسم اکتفا میکنیم، یا واقعاً سیره و سنت رسول خدا ﷺ را در زندگی خود پیاده میکنیم؟
سخنران نماز جمعه خواف گفت: خدای متعال در قرآن کریم میفرماید: «وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِّلْعَالَمِينَ». ما تو را جز رحمتی برای جهانیان نفرستادیم. پیامبر اکرم ﷺ رحمت برای تمام عالمیان است؛ چه انسانها، چه حیوانات و چه تمام مخلوقات الهی. رسول خدا ﷺ برای هدایت، اصلاح و نجات بشر فرستاده شد. در آیه دیگری خدای متعال میفرماید: «وَأَنتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ». شما برترید، اگر مؤمن باشید. دقت کنید! خدای متعال در این آیه یک شرط قرار داده است؛ نفرموده است شما همیشه و در هر شرایطی برتر هستید، بلکه میفرماید: «إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ»؛ اگر ایمان داشته باشید، برترید. و در جای دیگری میفرماید: «وَلَن يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكَافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلًا». خداوند هرگز برای کافران راهی برای سلطه بر مؤمنان قرار نداده است.
وی افزود: پیامبر اکرم ﷺ نیز میفرمایند: «الإِسْلَامُ يَعْلُو وَلَا يُعْلَى عَلَيْهِ»؛ اسلام برتر است و چیزی بر اسلام برتری نمییابد. اسلام دین برتر است و خواهد بود. هیچ مکتب، فلسفه و نظام فکری دیگری نمیتواند بر دین اسلام برتری پیدا کند؛ اما امروز باید خودمان را محک بزنیم. باید از خودمان بپرسیم: آیا واقعاً امت اسلامی امروز در جامعه و در عرصههای مختلف زندگی برتر و عزتمند است؟ اگر خداوند فرموده است: «وَأَنتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ»، پس چرا امروز اینگونه نیستیم؟ سخن خداوند حق و قطعی است. اگر امروز برتری و عزت را در میان امت اسلامی نمیبینیم، باید اشکال را در خودمان جستوجو کنیم. چرا؟ چون فرامین قرآن را رها کردهایم، به سنت پیامبر ﷺ آنچنان که باید توجه نمیکنیم و ایمان ما به دستورات الهی ضعیف شده است.
مولوی منصوری بیان داشت: خدای متعال وعده داده است که مؤمنان را عزت میدهد، اما ما باید ببینیم آیا ایمان واقعی در زندگی ما وجود دارد؟ آیا قرآن فقط برای تلاوت در مراسم و مجالس است یا برای زندگی ما نیز برنامه دارد؟ آیا سنت رسول خدا ﷺ فقط برای شنیدن و نقل کردن است یا باید در خانه، بازار، مسجد، خانواده، اخلاق، معاملات و رفتار اجتماعی ما دیده شود؟ امروز امت اسلامی در بسیاری از نقاط جهان گرفتار مشکلات و فشارهای فراوان است. دشمنان دین از اختلافات داخلی مسلمانان استفاده میکنند. چرا؟ چون امت از قرآن فاصله گرفته، از سنت فاصله گرفته و از فرامین الهی فاصله گرفته است. وقتی امت از منبع عزت خود فاصله بگیرد، طبیعی است که ذلت نصیبش شود.
مدرس حوزه علمیه احناف خواف گفت: امروز یکی از مشکلات بزرگ ما این است که الگوهای عملی مناسبی برای نسل جوان خود معرفی نکردهایم. دینگریزی و حتی دینستیزی در جامعه افزایش پیدا کرده است. جوان سؤال دارد، شبهه دارد، دغدغه دارد؛ اما گاهی ما قدرت پاسخگویی مناسب به او را نداریم. وقتی جوان وارد جامعه میشود، به من نگاه میکند، به تو نگاه میکند، به پدر و مادرش نگاه میکند، به بزرگترها نگاه میکند، به اهل مسجد نگاه میکند و میخواهد اسلام را در رفتار ما ببیند. اگر آنچه در کتاب و منبر میگوییم در زندگی ما وجود نداشته باشد، جوان دچار سؤال و سردرگمی میشود. مشکل فقط این نیست که جوان از دین چیزی نمیداند؛ گاهی مشکل این است که ما نتوانستهایم دین را به صورت صحیح و عملی به او نشان بدهیم.
سخنران نماز جمعه شهر خواف تصریح کرد: به قولی که از سید قطب رحمهالله نقل شده است: «من به آمریکا و اروپا سفر کردم، مسلمان دیدم اما مسلمانی ندیدم؛ به کشورهای مسلمان سفر کردم، مسلمانی دیدم اما اسلام ندیدم.» اگرچه این عبارت به صورتهای مختلف نقل شده است، اما پیام آن قابل تأمل است؛ یعنی ممکن است نام اسلام و نشانههای ظاهری اسلام در جامعهای باشد، اما اخلاق، عدالت، امانت، صداقت، رحم و شفقت و عمل به دستورات اسلام در زندگی مردم کمرنگ شده باشد.
وی گفت: دشمنان نیز برنامههای خود را بهخوبی تنظیم کردهاند. آنان میدانند که با حمله نظامی بهتنهایی نمیتوانند امت اسلامی را از بین ببرند؛ بنابراین نسل جوان را هدف قرار میدهند. برادران عزیز! ارزشمندترین سرمایه هر جامعه، نسل جوان و نوجوان آن جامعه است. اینها ذخیرههای آینده امت هستند. اگر جوانان ما حفظ شوند، امت آینده خواهد داشت؛ اما اگر جوانان از مسیر صحیح منحرف شوند و دشمن بتواند در فکر، اخلاق و اعتقادات آنان نفوذ کند، آینده امت با خطر بزرگی روبهرو خواهد شد. دانشمندان اجتماعی نیز بارها بر نقش نسل جوان در آینده ملتها تأکید کردهاند. اگر نسل جوان در مسیر صحیح قرار داشته باشد، جامعه و حکومت دوام پیدا میکند؛ اما اگر نسل جوان منحرف شود و الگوهای مناسبی در اختیار نداشته باشد، آینده جامعه با خطر مواجه خواهد شد.
مولوی منصوری ادامه داد: اگر به زندگی پیامبر اکرم ﷺ نگاه کنیم، میبینیم که آن حضرت در میان ملتی مبعوث شدند که از نظر اخلاق، اعتقادات و وضعیت اجتماعی گرفتار مشکلات فراوان بود. در آن زمان، شبهجزیره عربستان در نگاه بسیاری از قدرتهای بزرگ، جایگاه مهمی نداشت. اما چه شد که همین مردم، در مدت کوتاهی به الگویی برای جهانیان تبدیل شدند؟ همان اسلامی که در صدر اسلام امت را نجات داد، امروز نیز میتواند امت را نجات دهد. پیامبر خدا ﷺ با آمدن و مبعوث شدن خود و با آوردن دستورات الهی، جامعهای را که گرفتار بحرانهای اعتقادی و اخلاقی بود، متحول کرد. اما امروز ما مسلمان هستیم و خود را مسلمان میدانیم؛ با این حال باید ببینیم چرا در جامعه ما این همه اختلاف، گرفتاری، دینگریزی و مشکلات اخلاقی وجود دارد.
مدرس حوزه علمیه احناف خواف خاطر نشان کرد: اسلام فقط چهار رکعت نماز نیست. اسلام فقط روزه گرفتن و زکات دادن نیست. اسلام آمده است تا دین و دنیای انسان را آباد کند و او را در همه عرصههای زندگی به سوی سعادت و کامیابی هدایت نماید. دوران پیامبر اکرم ﷺ سپری شد، اما آن حضرت شاگردانی تربیت کردند که هر کدام الگوی بزرگی برای امت شدند. به سیدنا ابوبکر صدیق رضیاللهعنه نگاه کنیم، به سیدنا عمر فاروق رضیاللهعنه نگاه کنیم، به سیدنا عثمان غنی رضیاللهعنه نگاه کنیم، به سیدنا علی مرتضی رضیاللهعنه نگاه کنیم و به دیگر صحابه بزرگوار نگاه کنیم. چه شخصیتهایی بودند! چه ایمان و اخلاصی داشتند! چه برنامهای برای زندگی داشتند! چگونه توانستند دنیا را تغییر دهند؟
سخنران نماز جمعه خواف ادامه داد: اگر میخواهیم بفهمیم چرا مسلمانان صدر اسلام عزتمند شدند، باید به زندگی آنان نگاه کنیم.
به سیدنا عمر فاروق رضیاللهعنه نگاه کنیم. وقتی به عنوان خلیفه مسلمانان انتخاب شد، زندگی او چگونه بود؟ رمز موفقیت او چه بود؟ اسلام فقط با شمشیر وارد سرزمینها نشد؛ عدالت، اخلاق و رفتار مسلمانان بود که دلهای مردم را به سوی اسلام جذب کرد. اسلام آن است که در دل مردم نفوذ کند. حکومت اگر فقط با زور و قدرت بر مردم مسلط شود، ماندگار نخواهد بود. اما اگر بر دل مردم حکومت کند، مردم با جان و دل از آن دفاع خواهند کرد.
وی گفت: حضرت عمر رضیاللهعنه در بیتالمقدس با نهایت تواضع رفتار کرد و حتی در پاکسازی برخی مکانها شخصاً مشارکت نمود و سپس نماز خواند و به درگاه خداوند دعا و تضرع کرد. پس از فتح بیتالمقدس، با وجود تمام دشمنیها و مشکلاتی که وجود داشت، برخورد حضرت عمر رضیاللهعنه با مردم بر اساس انتقام نبود؛ بلکه عفو و گذشت و عدالت را در پیش گرفت. این همان عمر فاروقی است که حتی به منتقدان خود اجازه سخن گفتن میداد. روزی شخصی به حضرت عمر رضیاللهعنه اعتراض کرد و گفت چرا سربازان را مدت زیادی در جبههها نگه میداری؟ اطرافیان خواستند او را ساکت کنند، اما حضرت عمر رضیاللهعنه اجازه داد سخنش را بگوید و فرمود تا زمانی که در میان امت کسانی باشند که خطای حاکمان و مسئولان را گوشزد کنند، این امت در مسیر درست قرار خواهد داشت.
مولوی منصوری خاطر نشان کرد: حضرت عمر رضیاللهعنه حکومتی بر اساس عدالت ایجاد کرده بود. قاضی تابع حکومت نبود. اگر حق با یک فرد عادی بود، حتی اگر طرف مقابل شخصی قدرتمند بود، قاضی بر اساس حق حکم میکرد. در زمان حضرت علی رضیاللهعنه نیز چنین بود. زمانی که حضرت علی رضیاللهعنه با فردی یهودی اختلافی پیدا کرد، قاضی به نفع یهودی حکم کرد و حضرت علی رضیاللهعنه نیز حکم قاضی را پذیرفت. این یعنی عدالت واقعی. حضرت عمر رضیاللهعنه اجازه نمیداد کسی به مردم ظلم کند. اگر از یک مسئول یا والی شکایتی میرسید، آن را پیگیری میکرد. این است حکومت اسلامی؛ مسئولیت برای خدمت است، نه برای قدرتنمایی. در سال قحطی، حضرت عمر رضیاللهعنه از خوردن گوشت و غذاهای چرب خودداری میکرد و میفرمود تا زمانی که مردم توان خوردن چنین غذاهایی را ندارند، من نیز از آن استفاده نمیکنم.
مدرس حوزه علمیه احناف خواف بیان کرد: حضرت عمر رضیاللهعنه روابط اجتماعی و حکومتی را بر اساس عدالت بنا کرده بود، نه قوم و خویشی، نه جناح و باند و نه وابستگیهای شخصی. به مسئولان خود میگفت: «شما را بر مردم حاکم نکردهام که بر جان و مال آنان مسلط شوید؛ بلکه شما را فرستادهام تا خدمتگزار مردم باشید.» این جمله باید امروز هم برای همه مسئولان و مدیران ما درس باشد. رابطه مردم با مردم نیز باید بر اساس عدالت، برادری و انصاف باشد. منابع عمومی جامعه، مانند آب، زمین و دیگر امکانات، باید به گونهای مدیریت شود که مردم به صورت عادلانه از آن بهرهمند شوند و رابطه انسان با خدا نیز باید بر اساس تقوا و خوف الهی باشد.
سخنران نماز جمعه شهر خواف تصریح کرد: حضرت عمر فاروق رضیاللهعنه از شدت خوف خدا بسیار گریه میکرد؛ به گونهای که آثار اشک بر چهرهاش دیده میشد. روزی حضرت عمر رضیاللهعنه با تأخیر به نماز جمعه آمد. مردم علت را پرسیدند. فرمود: من تنها یک دست لباس دارم؛ آن را شستم و منتظر شدم تا خشک شود، به همین دلیل دیر رسیدم. این شخص، خلیفهای بود که دو قدرت بزرگ جهان را به زانو درآورده بود، اما برای تأخیر چند دقیقهای خود در نماز جمعه احساس مسئولیت میکرد.
وی گفت: حضرت عمر رضیاللهعنه همیشه آرزوی شهادت داشت و دعا میکرد: «اللَّهُمَّ ارْزُقْنِي شَهَادَةً فِي سَبِيلِكَ، وَاجْعَلْ مَوْتِي فِي بَلَدِ حَبِيبِكَ»؛ خدایا شهادت در راه خودت را نصیب من کن و مرگ مرا در شهر حبیبت قرار بده. خداوند دعای او را نیز به گونهای مستجاب کرد که به دست دشمن به شهادت رسید و در مدینه منوره، در کنار رسول خدا ﷺ دفن شد. این عمر فاروق رضیاللهعنه بود؛ شخصیتی که حکومت را مسئولیت میدانست، نه امتیاز.
مولوی منصوری بیان داشت: نقل شده است روزی گوسفندی از گله فرار کرد و حضرت عمر رضیاللهعنه برای پیدا کردن آن به دنبال گوسفند رفت. وقتی خسته شد، گفتند: ای امیرالمؤمنین، چرا خودت را برای یک گوسفند اینقدر به زحمت انداختی؟ فرمود: میترسم اگر گوسفندی در کنار فرات یا دجله از بین برود و من نسبت به آن مسئول باشم، خداوند روز قیامت از من سؤال کند که چرا به مسئولیت خود عمل نکردی. این یعنی مسئولیت در برابر خدا.
مدرس حوزه علیمه احناف خواف تصریح کرد: اینها الگوهایی هستند که باید به نسل جوان خود معرفی کنیم. ابوبکر صدیق، عمر فاروق، عثمان غنی، علی مرتضی و دیگر صحابه بزرگوار رضیاللهعنهم، الگوهایی بودند که پیامبر اکرم ﷺ تربیت کرد و آنان توانستند دنیا را تغییر دهند اما امروز اگر الگوهای صحیح را به جوانان معرفی نکنیم، دشمن برای آنان الگو خواهد ساخت. خدای متعال میفرماید: «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا»؛ همگی به ریسمان خدا چنگ بزنید و پراکنده نشوید. این دستور را فراموش کردهایم. وقتی امت متحد باشد، دشمن نمیتواند به آسانی بر آن مسلط شود. اما وقتی اختلاف و تفرقه میان مسلمانان ایجاد شود، دشمن از همین اختلافات استفاده میکند. مشکل امروز ما ضعف ایمان است، ضعف توکل است، ضعف یقین است و فاصله گرفتن از قرآن و سنت است.
سخنران نماز جمعه شهر خواف ادامه داد: مسلمانان صدر اسلام وقتی به مسجد اهمیت میدادند، وقتی به قرآن اهمیت میدادند، وقتی به دین اهمیت میدادند، عزت پیدا کردند. ماه ربیعالاول و یاد ولادت پیامبر اکرم ﷺ برای ما فقط یک مناسبت تاریخی نیست. اگر واقعاً رسول خدا ﷺ را دوست داریم، باید سنت او را در زندگی خود پیاده کنیم. ولادت پیامبر را یاد کنیم، اما سیره او را نیز یاد بگیریم. از بعثت پیامبر سخن بگوییم، اما پیام بعثت را در زندگی خود اجرا کنیم. هفته وحدت برگزار کنیم، اما وحدت عملی و قلبی نیز داشته باشیم. اگر مسلمانان واقعاً متحد باشند، اگر اختلافات را کنار بگذارند و به قرآن و سنت بازگردند، دشمن جرئت نمیکند به این آسانی بر امت اسلامی بتازد. امروز متأسفانه وضعیت مسلمانان در بسیاری از نقاط جهان بسیار سخت است. منابع مسلمانان مورد استفاده دیگران قرار میگیرد، اما خود مسلمانان گرفتار اختلافات داخلی هستند. دشمن از همین اختلافات استفاده میکند.
وی گفت: امروزه قرآنی که عامل نجات امت بود، کنار گذاشته شده است. سیره پیامبری که امت را به عزت رساند، در بسیاری از زندگیها کمرنگ شده است. دین اسلام برای همه ابعاد زندگی انسان برنامه دارد. پیامبر اکرم ﷺ فرمودند: «إِنَّمَا بُعِثْتُ لِأُتَمِّمَ مَكَارِمَ الْأَخْلَاقِ»؛ من برای کامل کردن فضایل و مکارم اخلاق مبعوث شدهام. پیامبر اکرم ﷺ در میان مردمی مبعوث شد که اخلاق و رفتار اجتماعی آنان گرفتار مشکلات فراوان بود، اما همان مردم را چنان تربیت کرد که بعدها به الگوهای اخلاق و انسانیت تبدیل شدند.
مولوی منصوری خاطر نشان کرد: رسول خدا ﷺ فرمودند: «ارْحَمُوا مَنْ فِي الْأَرْضِ يَرْحَمْكُمْ مَنْ فِي السَّمَاءِ»؛ به اهل زمین رحم کنید تا آنکه در آسمان است بر شما رحم کند. امروز باید از خود بپرسیم: آیا واقعاً در جامعه ما رحم و شفقت وجود دارد؟ آیا مردم نسبت به یکدیگر رحم میکنند؟ آیا حاکمان نسبت به مردم رحم میکنند؟ آیا مردم نسبت به همدیگر مهربان هستند؟ آیا پدر و مادر نسبت به فرزندان خود رحمت و شفقت دارند؟ آیا فرزندان نسبت به پدر و مادر مهربان هستند؟ پیامبر اکرم ﷺ حتی نسبت به حیوانات نیز رحمت داشت. اگر اسلام آزار یک حیوان را ظلم میداند، چگونه ممکن است اجازه دهد انسان خون انسان بیگناه را بریزد؟
مدرس حوزه علمیه احناف خواف ادامه داد: رسول خدا ﷺ حرمت جان، مال و آبروی مسلمان را بسیار مهم دانستند. همانگونه که ریختن خون مسلمان حرام است، آبروی مسلمان نیز حرمت دارد. امروز متأسفانه با یک حرف، یک تهمت، یک غیبت یا یک شایعه، آبروی انسانها را میبریم و گاهی تصور میکنیم مسئله کوچکی است؛ در حالی که اسلام برای آبروی انسان حرمت قائل شده است. اسلام برای زن نیز جایگاه و کرامت قرار داد. پیامبر اکرم ﷺ حقوق زنان را بیان کردند و آنان را دارای شخصیت و کرامت معرفی نمودند. بنابراین اگر امروز میخواهیم کامیاب و موفق باشیم، راه آن روشن است: بازگشت به قرآن و سنت و بازگشت به سیره رسول خدا ﷺ. در هر خانهای که دین و دینداری وجود داشته باشد، عزت و آرامش نیز بیشتر خواهد بود؛ و در خانوادهای که دین و اخلاق و تقوا از آن کنار گذاشته شود، مشکلات فراوان خواهد شد.
سخنران نماز جمعه شهر خواف بیان داشت: باید از خودمان شروع کنیم. اگر پدر هستیم، در خانه الگوی فرزندان باشیم. اگر مادر هستیم، الگوی فرزندان باشیم. اگر معلم هستیم، اگر امام مسجد هستیم، اگر طلبه و عالم هستیم، اگر مسئول هستیم، باید اسلام را در رفتار خود نشان دهیم. جوان وقتی میبیند که یک مسلمان دروغ نمیگوید، خیانت نمیکند، ظلم نمیکند، به پدر و مادر احترام میگذارد، به همسر و فرزندان خود محبت میکند، حق مردم را رعایت میکند، نماز را اهمیت میدهد و در سختیها به خدا توکل میکند، آنوقت اسلام را در عمل میبیند. اما اگر ما فقط از اسلام سخن بگوییم و در عمل خلاف آن رفتار کنیم، نباید تعجب کنیم که جوان دچار شبهه و سردرگمی شود.
وی تصریح کرد: اگر در جامعه فقیر وجود دارد و وضعیت اقتصادی مردم مناسب نیست، هرکدام از ما باید به اندازه توان خود دست فقیر را بگیریم. اگر هرکس به اندازه توان خود نسبت به نیازمندان اطرافش احساس مسئولیت کند، بسیاری از مشکلات جامعه کاهش پیدا خواهد کرد.
دیدگاهتان را بنویسید