شخصیت و جایگاه حضرت عمرو بن عاص (رضی الله عنه)

یکی از صحابه بزرگواری که شاید کمتر کسی از فضایل ایشان آگاهی داشته باشد، حضرت عمرو بن عاص (رض) می‌باشد. ایشان مورد اتهامات ناعادلانه برخی افراد قرار گرفته است که این اتهامات به صورت تند و باناملایمی نسبت به ایشان داده شده‌ است. اکنون قسمتی از زندگی ایشان بیان می‌شود.

نام، کنیه، لقب 

نام ایشان، عمرو بن عاص بن وائل بن هاشم بن سعید بن سهم است. کنیه ایشان ابو عبدالله و ملقب به فاتح مصر می‌باشند.

اسلام آوردن ایشان 

عمرو بن عاص(رض) می‌فرماید: «بعد از جنگ خندق، من با گروهی از قریش که نظریات و اندیشه‌های من را کاملاً قبول داشتند در مجلسی نشسته بودیم. من در مورد پیشرفت مسلمانان و تأثیر محمد صلی الله علیه وسلم با آنها سخن گفتم و از آنها خواستم که در این مورد فکری بردارند. بعد از تبادل‌نظر طولانی، بر این امر اتفاق شد که من به نزد نجاشی - که گروهی از مسلمانان به حبشه پناهنده بودند- بروم و او را نسبت به پیامبر(ص) و اصحابش بدبین کرده، از او طلب یاری نمایم. لذا مقدار زیادی هدایا برداشته و نزد نجاشی رفتم. نجاشی به گرمی از من استقبال کرد، اما هنگامی که وارد دربار نجاشی شدم، “عمرو بن أمیة ضمری” که پیامبر اسلام او را در مورد مسأله جعفربن ابی‌طالب و یارانش فرستاده بود، را دیدم. او مقداری با نجاشی سخن گفته و بیرون شد. من وقتی به نزد نجاشی رسیدم به نشانه احترام در مقابلش زانو زدم و بعد از دادن هدایا به او گفتم: نجاشی! مردی که دقایقی پیش با شما سخن می‌گفت نماینده مردی است که دشمن ما است، نسبت به بزرگان و اشراف ما بی‌حرمتی می‌کند. اگر اجازه بدهید من حاضرم نماینده‌اش را به قتل برسانم. نجاشی وقتی این سخنان را شنید بسیار خشمگین شد و گفت: آیا از من می‌خواهی اجازه قتل نمایندۀ مردی را به تو بدهم که ناموس اکبر (جبرئیل) نزد او می‌آید؟! من گفتم: ای پادشاه! آیا به‌راستی این‌گونه است؟ نجاشی گفت: وای بر تو ای عمرو! اگر از من می‌شنوی به او ایمان بیاور. به خدا قسم او بر حق است و به زودی بر مخالفین خود غالب خواهد شد همان‌گونه که موسی(ع) بر فرعون و لشکرش غالب شد. سخنان نجاشی بر من تأثیر گذاشته و بدون این‌که به همراهانم چیزی بگویم برای اسلام آوردن به سوی مدینه رهسپار شدم. در میان راه، خالد بن ولید(رض) را دیدم. از او پرسیدم: ای ابوسلیمان به کجا می‌روی؟ گفت: به خدا قسم مثل روز برایم واضح شده است که این مرد(محمد) پیامبر خداست، می‌روم و اسلام می‌آورم. من خوشحال شده و گفتم: به خدا قسم من هم به همین منظور می‌روم. لذا هر دو با هم خدمت رسول الله(ص) رفته و اسلام آوردیم».

نقش حضرت عمرو بن عاص (رض) در زمان رسول خدا (ص)

رسول خدا(ص) ایشان را به فرماندهی جنگ (ذات السلاسل) گماشت و در فتح مکه او را به بت خانۀ (سُواع) که بت قبیلۀ هذیل در آن بود روانه کرد و عمرو (رض) آن را ویران کرد. سپس او را پیش (جفیر) و (عبد) پسران (جلندی) که سران قبیلۀ (ازد) عمان بودند، روانه فرمود تا ایشان را به مسلمانی فرا خواند و تا زمان رحلت رسول خدا (ص) در عمّان و از آن‌جا به مدینه آمد.

محبت ایشان با اهل بیت

ایشان یک روز در کنار سایه‌ی خانه کعبه نشسته بود، حضرت حسین (رض) از طرف مقابل می‌آمد. وقتی نگاه حضرت عمرو (رض) بر چهره انور ایشان افتاد، فرمود: «هذا اُحب الارض الی اهل السماء» این مرد به نزد اهل آسمان محبوب‌ترین مردم روی زمین است.

فضایل حضرت عمرو بن عاص(رضی الله عنه)

پیامبر(ص) فرمودند: مسلمان‌ترین و با ایمان‌ترین مردم حضرت عمرو بن عاص (ص) است. در جای دیگر پیامبر(ص) می‌فرمایند: همانا حضرت عمرو بن عاص (رض) از صالحین قریش است. از ایشان 39 حدیث روایت شده است. حضرت عمر فاروق(رض) وقتی حضرت عمرو بن عاص(رض) را در حال قدم زدن می‌دید، می‌گفت: ابی عبدالله لایق حکمرانی و حاکمیت است و زیبنده نیست که وی بر زمین راه برود مگر در صورتی که حاکم باشد. خود حضرت عمرو بن عاص(رض) می‌گوید: به خدا قسم از روزی که من و خالد مسلمان شدیم، رسول خدا (ص) هیچ‌کدام از اصحابش را در امورات مهم با ما برابر نساخت. 

وفات ایشان

ایشان در روز عید فطر سال چهل و سه هجری در روزگار حکومت حضرت معاویه(رض) درگذشت و در قبرستان (مُقَطٌّم) شهر اسکندریه مصر به خاک سپرده شد. نماز جنازه‌ی ایشان را پسرش حضرت عبدالله (رض) خواند.   

منابع:

1- سیره ابن هشام

2-کتاب سیر اعلام النبلاء؛ مولف: علامه ذهبی

3-کتاب مشاهیر صحابه؛ مولف: محمد عظیم حسین بر

4- کتاب ستارگان آسمان هدایت؛ مولف: عبدالرحمن شکوری

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
آخرین ویرایش در 16 مرداد 1400

نظر خود را با ما در میان بگذارید

پر کردن موارد ستاره‌دار، الزامی است.

 كليه حقوق براي پايگاه اطلاع‌رساني حوزه علميه احناف خواف محفوظ است © 2017 میلادي - 1396 هجری شمسی

© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper